Türklerde Çevirinin Kısa Tarihi
Çeviri, kültürlerarası geçişin en
önemli ayaklarından birisidir. Farklı bir dil ve farklı bir kültürün, başka dil
ve kaynaklara aktarımı sırasında çevirmenin de rolünü oldukça büyüktür.
Ülkemizde ve dünyada çevirmenlerin ve çeviri sektörünün varlığı iletişimin
devamını sağlamakta en büyük faktördür.
Mesleğin hep inceliklerini görüp,
onlar üzerine metinler kaleme aldık. Ancak, çevirmenlik bir anda ortaya çıkan
bir meslek değildir. Yüzyıllar içerisinde kendisini geliştirdi. Bir çocuğun
yürümeyi öğrenmesi gibi önce emekleyerek, sonra ayaklarının üzerinde durarak ve
en son olarak teknolojinin hayatlarımıza hızlandırmasıyla beraber koşmaya
başlayarak bu noktalara geldi.
Günümüzde hızın ve zamanın
değerini bilen çevirmenler, bunu dikkate alarak, büyük emek sarf ettikleri
mesleklerine kazandıkları tecrübeleri bir sonra gelene aktarırlar. Bu da
sektörün gelişiminde büyük rol oynar.
Çevirmenlik Mesleğinin Ortaya Çıkışı
Dünya üzerinde hemen her meslek
ihtiyaçtan doğmuştur. Sağlıklı kalma ihtiyacı doktorluğu, güvenli yaşama
ihtiyacı asker ve polisliği doğurduğu gibi, iki yabancı insanın birbirini
anlama ihtiyacı da çevirmenlik mesleğini ortaya çıkartmıştır. Bu noktada
çevirmenlik mesleğinin 4500-5000 yıllık bir mazisi olduğu tahmin edilmektedir.
Tarihteki ilk yazılı çevirinin Eski Ahit (Tevrat)’in İbraniceden Yunancaya
çevirisi olduğu düşünülmektedir.
Türklerde İslamiyet Öncesi Dönemde Çeviri
Türklerin çeviri tarihi
konularında yazılan metinler genellikle son dönemi ele alır. Özellikle Osmanlı
ve Cumhuriyetin ilk yılları sıklıkla bahsedilse de bizim çevirmenlik maceramız
İslamiyet öncesi döneme kadar uzanır. Bilimsel araştırmaların ışığında elde
edilen bilgilerde Uygurlar döneminde çeviri yapıldığına dair önemli bulgulara
rastlanmıştır. Bu da o dönemin Türklerde yazınsal ve sanatsal açıdan ne kadar
etkin bir dönem olduğuna işaret etmektedir. Uygurların yerleşik hayata geçmesi
ve belgeleri düzenleme konusunda oldukça hassas olmaları çeviri ihtiyacını da
doğurmuş olabilir.
Türklerde İslamiyet Sonrası Dönemde Çeviri
Her ne kadar erken dönemde çeviri
ihtiyacı ile karşılaşsak ve bunu kısmen de olsa karşılasak da İslamiyet sonrası
dönem daha etkin bir şekilde tercümeyi ve tercümanları kullanmaya başladığımız
söylenebilir. Türklerin İslamiyet’e geçişi Arap coğrafyasının kültürünü, dilini
ve bilgi birikimini hızla bize aktarmasıyla devam etmiştir. Arap bilginlerin
eserlerini çeviren dilimize çeviren tercümanlar sayesinde kültürel olarak bir
yakınlaşma yakalanmıştır.
Çeviri sektörü sistemli ve
kurumsal bir kimliğe ancak Osmanlı İmparatorluğunda, Tanzimat Dönemi olarak
adlandırılan bir zaman diliminde kavuşmuştur. Bu dönem devletin kurtuluşu için
çare arayan devlet adamları çareyi ‘Batılılaşmakta’ bulmuşlar ve onlar ne
yapıyorsa Osmanlı’da da olmasını sağlamışlardır. 1839 yılında devletin
bünyesinde kurulan Encümen-i Daniş’de, tercüme yoluyla halkın bilgi dağarcığını
geliştirecek yayınları dilimize çevirisi yapılmıştır.
Tanzimat Dönemi Çevirileri
Tanzimat Dönemi kendi edebi
akımını da beraberinde getirmiş, Şinasiler, Namık Kemaller, Ziya Paşalar, Ahmet
Mithat Efendiler, Ahmet Vefik Paşalar bu dönemde önemli eserler vermeye
başlamışlardır. Bu döneme damgasını vuran edebiyatçılardan Şinasi, Fransızcadan
çevirisini yaptığı şiir kitabı olan ‘Tercüme-i Manzume’ adlı eseri yayınlar. Bu
eser ilk çeviri şiir kitabı olarak tarihe geçer.
Cumhuriyetin İlk Yılları
Osmanlı’nın son döneminde
başlayan kurumsallık aşaması Cumhuriyet döneminde de devam etmiştir. Özellikle
Mili Eğitim Bakanlığı bünyesinde çeviri odaları kurulmuş, birçok yabancı eser
dilimize kazandırılmıştır. 1940’lı yılların başında devlet bünyesinde kurulan
bu tercüme bürosu özellikle aydınlanma çağı eserlerini dilimize kazandırmak
üzere çalışmalara başlamıştır.
Bu dönemde hızlı bir şekilde
çeviri eserler edebiyat dünyamızı etkilemiştir. Yine aynı dönemde Tercüme
Bürosunun çıkarttığı ve yapılan işlere ışık tutma niteliği taşıyan ‘Tercüme
Dergisi’ resmi yayın organı olarak 42 sayı olarak edebiyat dünyamızdaki yerini
almıştır.
Günümüzde Tercüme
20. yüzyıl teknolojinin geliştiği
ve hayata hız kazandırmak için her adımın atıldığı bir yüzyıl oldu. Bu dönemde
bilgisayar ve internet bulundu. Bu bağlamda hız tamamen hayatımızın merkezine
yerleşti. Çeviri sektörü de daha profesyonelleşerek edebiyatın etkisinden
çıkarak iş dünyasına müşterek çeviri büroları aracılığı ile hizmet vermeye
başladı. Bu noktada hızlı, doğru ve en iyi tercümeyi hizmet kalitesi olarak
belirleyen bürolar günümüze kadar ulaştı.
21. Yüzyıl ile birlikte internet
ve sosyal medya hayatımızın merkezi oldu. Dünya daha fazla globalleşerek
sınırların ortadan kalktığı bir yer haline geldi. Bu da hız faktörünü daha da
önemli hale getirdi. Bizler Kutup Tercüme olarak bu bilinçle 20 yıla yakındır
Ankara’da kaliteli ve hızlı hizmeti vermeye, müşterilerimizi sürekli memnun
etmeye çabalıyoruz.
Kutup Tercüme Geçmişten Günümüze
Kutup Profesyonel Çeviri Hizmetleri, geçmişten
günümüze gelen bir anlayış ile sizlere hızlı, güvenilir ve profesyonel çeviri
hizmeti sunmaya devam ediyor. 20 yıla yaklaşan tecrübemizi siz değerli
müşterileri ile paylaşarak ilerlemeyi amaç edinen büromuz, hizmet kalite
standartlarını hep daha ileriye taşımayı hedeflemektedir. Hizmet kalite
standardını belirleyen ISO 9001: 2015, ISO 17100: 2015, ISO 10002: 2014, OHSAS
180001 belgelerine sahip olan Kutup Tercüme Bürosu, sizlerin desteği ve güveni
sayesinde daha ileriye gidecektir.
Başkent Ankara’da ülkemizin en
iyi hizmet standardını sağlarken, bu standardı belirliyoruz. Sizleri de Kutup
Profesyonel Çeviri Hizmetlerinin güveniliri çatısı altına davet ediyoruz. Gelin
siz de bu profesyonel hizmetten yararlanın.


Yorumlar (1)
TÜRKLERDE TERCÜME TÜRKLERDE ÇEVİRİ
20-08-2022 10:19